الیزابت دبیکی(Elizabeth Debicki)

الیزابت دبیکی (انگلیسی: Elizabeth Debicki؛ زاده ۲۴ اوت ۱۹۹۰) بازیگر استرالیایی است. او در پاریس به دنیا آمد و در ملبورن بزرگ شد، ابتدا آموزش رقص دید و سپس در دانشکدهٔ هنرهای ویکتوریای دانشگاه ملبورن، رشتهٔ تئاتر و نمایش خواند. نخستین نقش‌آفرینی سینمایی‌اش در فیلم چند مرد عالی (۲۰۱۱) بود. اولین نقش مهم او در سینما، ایفای نقش در گتسبی بزرگ (۲۰۱۳) ساختهٔ باز لورمن بود. در ابتدای کار، در تئاتر نیز حضور داشت، از جمله در نمایش کلفت‌ها به تهیهٔ شرکت تئاتر سیدنی. در سال ۲۰۱۶، دبیکی در مجموعهٔ تلویزیونی اتفاقات کترینگ و مینی‌سریال مدیر شب ایفای نقش کرد. از دیگر نقش‌های بعدی او در سینما می‌توان به بیوه‌ها (۲۰۱۸) و تنت (۲۰۲۰) ساختهٔ کریستوفر نولان اشاره کرد.

از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳، دبیکی در دو فصل پایانی مجموعهٔ درام تاج، نقش دایانا، شاهدخت ولز را بازی کرد. این نقش جوایز متعددی برای او به همراه داشت، از جمله جایزهٔ امی پرایم‌تایم برای بهترین بازیگر نقش مکمل زن در مجموعهٔ درام؛ او نخستین بازیگر استرالیایی شد که در این بخش برنده می‌شود. شیوهٔ بازیگری او متأثر از آموزش رقص است و در کارهای سینمایی و تئاتری‌اش به جزئیات فیزیکی، حالت بدن و نحوهٔ حرکت شخصیت‌ها دقت ویژه‌ای دارد.

اوایل زندگی و تحصیلات

الیزابت دبیکی در ۲۴ اوت ۱۹۹۰ در پاریس، فرانسه، از پدری لهستانی و مادری استرالیایی با اصالت ایرلندی به دنیا آمد. والدین او رقصنده‌های باله بودند. وقتی دبیکی پنج ساله بود، خانواده به ملبورن در استرالیا نقل مکان کرد. او بزرگ‌ترینِ سه فرزند است و یک خواهر و یک برادر دارد.

دبیکی از کودکی به باله علاقه‌مند شد و به عنوان رقصنده آموزش دید تا اینکه به تئاتر روی آورد. پس از اینکه تا دوازده سالگی از معلمان خود بلندتر شد، به این نتیجه رسید که احتمالاً نمی‌تواند به‌طور حرفه‌ای باله را دنبال کند، اما تا زمانی که وارد مدرسه بازیگری شد، به رقص ادامه داد.

او در مدرسه هانتینگتاور در شرق ملبورن تحصیل کرد و در آنجا دو نمره عالی در درام و انگلیسی در آزمون نهایی ویکتوریا کسب کرد و در سال ۲۰۰۷ به عنوان شاگرد اول مدرسه فارغ‌التحصیل شد. در اوت ۲۰۰۹، در سال دوم تحصیل خود، بورس تحصیلی ریچارد پرت را برای دانشجویان برجسته بازیگری دریافت کرد. در سال ۲۰۱۰، مدرک کارشناسی خود را در رشته درام از کالج هنرهای ویکتوریا در دانشگاه ملبورن به پایان رساند.

حرفه

کارهای اولیه و نقش‌های بین‌المللی (۲۰۱۱–۲۰۱۶)

اولین نقش سینمایی حرفه‌ای دبیکی در فیلم کمدی چند مرد عالی (۲۰۱۱) بود که در آن نقش یک منشی را ایفا کرد. اولین نقش بزرگ سینمایی او به زودی پس از آن رقم خورد، زمانی که کارگردان باز لورمن او را در نقش جردن بیکر در گتسبی بزرگ (۲۰۱۳)، اقتباس خود از رمان اف. اسکات فیتزجرالد، انتخاب کرد. دبیکی در حین تمرین برای اولین نمایش تئاتر خود با شرکت تئاتر ملبورن، یک تست بازیگری برای نقش جردن بیکر ضبط کرد، سپس برای آزمون بازیگری دوم با لورمن به لس آنجلس رفت او در این فیلم که در سال ۲۰۱۳ منتشر شد، در کنار لئوناردو دی‌کاپریو، توبی مگوایر و کری مولیگان ظاهر شد و برندهٔ جایزهٔ آکادمی هنرهای سینمایی و تلویزیونی استرالیا برای بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد.

در سال ۲۰۱۳، دبیکی در نمایش کلفت‌ها اثر ژان ژنه، به کارگردانی شرکت تئاتر سیدنی، در نقش مادام در کنار کیت بلانشت در نقش کلر و ایزابل هوپر در نقش سولانژ ظاهر شد. گاردین به حضور قدرتمند او روی صحنه و استفاده از لحن کلام و حرکات جسمانی کوچک برای نشان دادن سلطهٔ مادام بر خدمتکاران اشاره کرد. او برندهٔ جایزهٔ بهترین تازه‌وارد در جوایز تئاتر سیدنی شد و این نمایش بعداً در نیویورک سیتی سنتر به روی صحنه رفت. او همچنین در فصل سوم مجموعهٔ تلویزیونی استرالیایی ریک ظاهر شد. در سال ۲۰۱۵، دبیکی در فیلم مردی از یو.ان.سی.ال.ای. به کارگردانی گای ریچی، فیلم مکبث به کارگردانی جاستین کرزل، و فیلم ماجراجویانهٔ زندگینامه‌ای اورست ظاهر شد.

در سال ۲۰۱۶، او در نقش مونا سندرز به صحنهٔ لندن بازگشت و در نمایش انبار قرمز، اقتباسی از دیوید هر از رمان ژرژ سیمنون، در تئاتر لیتلتون بازی کرد. در تلویزیون، دبیکی در نقش دکتر آنا میسی در مینی‌سریال معمایی استرالیایی حادثهٔ کترینگ (۲۰۱۶) که در تاسمانی می‌گذرد، نقش‌آفرینی کرد. گاردین این مجموعه را یک اثر مهیج گوتیک تاسمانیایی هشت قسمتی توصیف کرد که معمای اصلی آن، بازگشت آنا به شهر کودکی‌اش را دنبال می‌کند. این نقش، دبیکی را برندهٔ جایزهٔ آکادمی هنرهای سینمایی و تلویزیونی استرالیا برای بهترین بازیگر نقش اول زن در یک درام تلویزیونی در سال ۲۰۱۶ کرد، در حالی که این مجموعه برندهٔ بهترین فیلم تلویزیونی یا مینی‌سریال شد. او همچنین نقش جد مارشال را در مینی‌سریال مدیر شب اثر بی‌بی‌سی، اقتباسی از رمان جان لوکاره، ایفا کرد. مقاله‌ای در سال ۲۰۲۰ در گاردین گفت که این نقش، که روی کاغذ کوچک به نظر می‌رسید، در اجرای او قدرتمندتر شد و گزارش داد که لوکاره به دبیکی گفته بود که او جد را جذاب‌تر از چیزی که نوشته بود، ساخته است.

نقش‌های سینمایی و بیوه‌ها (۲۰۱۷–۲۰۲۱)

در سال ۲۰۱۷، دبیکی در فیلم نگهبانان کهکشان بخش ۲ از مارول استودیوز، در نقش آیشا بازی کرد. او بعداً این نقش را در نگهبانان کهکشان بخش ۳ (۲۰۲۳) تکرار کرد. در همان سال، او به فیلم والرین و شهر هزار سیاره به کارگردانی لوک بسون در یک نقش صداپیشگی پیوست و در فیلم استرالیایی نفس در نقش اوا، همسر شخصیت سایمون بیکر، ظاهر شد. بازی او در نفس نامزدی جایزهٔ آکادمی هنرهای سینمایی و تلویزیونی استرالیا برای بهترین بازیگر نقش مکمل زن را برای او به ارمغان آورد.

نقش‌های دبیکی در سال ۲۰۱۸ شامل فیلم علمی‌تخیلی تناقض کلاورفیلد، فیلم داستان از شبکهٔ اچ‌بی‌او، فیلم لایو-اکشن/انیمیشنی پیتر خرگوشه، و ویتا و ویرجینیا که در آن نقش ویرجینیا وولف را ایفا کرد، بود. او همچنین در فیلم سرقت بیوه‌ها به کارگردانی استیو مک‌کوئین، در کنار وایولا دیویس، میشل رودریگز و سینتیا اریوو، نقش آلیس را ایفا کرد. در مقاله‌ای دربارهٔ این فیلم، والچر گفت که دبیکی به خاطر نقش‌های پر زرق‌وبرق شناخته شده بود و بیوه‌ها به او فرصت داد تا نقش یک زن معمولی را بازی کند. دبیکی به مجلهٔ جی‌کیو گفت که می‌خواسته نقشی را بازی کند که واقعی و چندبعدی باشد. برایان تالریکو از راجرایبرت.کام آلیس را نقش برجستهٔ دبیکی نامید.

دبیکی در سال ۲۰۱۹ در کنار کلیس بنگ و میک جگر در فیلم مهیج بدعت سوختهٔ نارنجی در نقش برنیس هولیس ظاهر شد. در فیلم جاسوسی تنت (۲۰۲۰) به کارگردانی کریستوفر نولان، او نقش کت را بازی کرد، یک متخصص هنر که در دام ازدواج با الیگارش روس (با بازی کنت برانا) گرفتار شده است. نولان دبیکی را برای این نقش خواست، که یکی از احساسی‌ترین و مستقیم‌ترین خطوط داستانی فیلم را به همراه داشت. دبیکی بعداً این نقش را از نظر فیزیکی و عاطفی دشوار توصیف کرد، به ویژه در صحنه‌های مربوط به کت و همسرش. او همچنین در فیلم دنباله‌ای پیتر خرگوشه ۲: فراری (۲۰۲۱) نیز حضور داشت.

تاج و کارهای بعدی (۲۰۲۲–اکنون)

دبیکی در دو فصل پایانی مجموعهٔ درام تاریخی تاج محصول نتفلیکس از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳، نقش دایانا، شاهدخت ولز را ایفا کرد. او دایانا را در دههٔ ۱۹۹۰، از جمله سال‌های پایانی ازدواجش با شاهزاده چارلز، مصاحبهٔ پانوراما و روزهای پایانی زندگی او در سال ۱۹۹۷، به تصویر کشید. دبیکی روی لهجه و حرکات فیزیکی دایانا کار کرد و بعداً گفت که این نقش به‌طور غیرمعمول آسیب‌پذیر بود زیرا از او می‌خواست که بر اساس تاریخ عمومی، واقعیت و نظر کار کند تا اینکه یک داستان پس‌زمینهٔ تخیلی بسازد. او در مورد فصل ششم گفت که فیلمبرداری صحنه‌های پاپاراتزی از نظر فیزیکی استرس‌زا بود و خروج از صحنه را دشوار می‌کرد.

این نقش تا آن زمان به چشم‌گیرترین کار حرفه‌ای دبیکی تبدیل شد و پس از سال‌ها نقش‌های مکمل در فیلم و تلویزیون به او شهرت بخشید. نقدهای فصل پنجم بر نحوهٔ به تصویر کشیدن ظاهر و حرکات دایانا توسط او تأکید داشتند، در حالی که پوشش بعدی فصل ششم به گرمی و آسیب‌پذیری رابطهٔ دایانا با دودی الفاید اشاره کرد. اجرای او در فصل پنجم نامزدی جوایز امی، گلدن گلوب و انجمن بازیگران سینما را برای او به ارمغان آورد. برای فصل ششم و پایانی، او جوایز گلدن گلوب، انتخاب منتقدان، انجمن بازیگران سینما، و امی را دریافت کرد. این برد، او را به اولین بازیگر استرالیایی تبدیل کرد که برندهٔ جایزهٔ امی برای بهترین بازیگر نقش مکمل زن در یک مجموعهٔ درام می‌شود.

پس از تاج، دبیکی گفت که می‌خواهد کار متفاوتی انجام دهد و به فیلم ترسناک ماکسین (۲۰۲۴) پیوست و در نقش کارگردان فیلم، الیزابت بندر، بازی کرد. پیتر بردشاو از گاردین نوشت که این فیلم تقریباً توسط بازی مکمل دبیکی در نقش بندر دزدیده شد. در سال ۲۰۲۵، او در کنار ایوان مک‌گرگور در نمایش معاصر استاد سازندهٔ من به کارگردانی لیلا رایسک، که از نمایشنامهٔ استاد سولنس معمار اثر هنریک ایبسن الهام گرفته شده بود، در تئاتر ویندهام در وست اند لندن به صحنه بازگشت. دبیکی در سال ۲۰۲۶ در فیلم ماجراهای کلیف بوث به کارگردانی دیوید فینچر و نویسندگی کوئنتین تارانتینو ظاهر شد.

رویکرد بازیگری و تصویر سینمایی

دبیکی بازیگری را بر اساس آگاهی فیزیکی توصیف کرده است. او که پیش از روی آوردن به تئاتر، در رقص آموزش دیده بود، به آلور گفت که رقص به او آگاهی از بدن بخشیده است و بازیگری را رسانه‌ای مرتبط می‌داند که از طریق زبان شکل می‌گیرد. اجراهای سینمایی او اغلب بر خویشتن‌داری و سکون استوار بوده است. ربکا نیکلسون از گاردین شخصیت‌هایی مانند جد مارشال در مدیر شب و کت در تنت را به دلیل غمگینی در درون و حالات بدن به هم مرتبط کرده است. برای مجموعه تاج، دبیکی فیلم‌های دایانا، شاهدخت ولز را مطالعه کرد و با مربی حرکات بدن کار کرد تا «منطق عاطفی» پشت حالت، نگاه و حرکات دایانا را بیابد، نه اینکه صرفاً حرکات او را کپی کند.

توجه منتقدان به بازی فیزیکی دبیکی با فیلم‌های بیوه‌ها و تاج افزایش یافت. نقدهای بیوه‌ها بر استفاده او از زبان بدن در حالی که آلیس از ترس و وابستگی به سمت خودمالکیتی حرکت می‌کند، متمرکز بود. بازی او در نقش دایانا به دلیل دقت فیزیکی و صوتی‌اش توجه مداوم را به خود جلب کرد، در حالی که اندرو مورتون، زندگینامه‌نویس دایانا، از شباهت او به دایانا شگفت‌زده شد.

قد بلند دبیکی و ظاهر او نیز بر تصویر سینمایی و انتخابش برای نقش‌ها تأثیر گذاشته است. مجلهٔ ونیتی فیر توضیح داد که طراحان لباس چگونه از قد او در فیلم‌های گتسبی بزرگ، مردی از یو.ان.سی.ال.ای. و مدیر شب استفاده کرده‌اند. او همچنین به الگوی تکراری انتخاب شدن برای نقش‌های زنان ثروتمند و ناراضی اشاره کرده است، اگرچه گفت که نمی‌تواند توضیح دهد که کارگردانان به‌طور مکرر چه چیزی در او برای چنین نقش‌هایی می‌بینند.

فیلم‌شناسی

فیلم

تلویزیون

یادداشت‌ها

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Elizabeth Debicki». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۶ مارس ۲۰۱۴.

پیوند به بیرون

• الیزابت دبیکی در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)