حمید هیراد(Hamid Hirad)

حمید حسین‌زاده (۱ بهمن ۱۳۷۰ – ۲۱ اسفند ۱۴۰۴) که با نام هنری حمید هیراد شناخته می‌شد، خواننده، ترانه‌سرا، آهنگساز و نوازندهٔ شناخته‌شدهٔ ایرانی بود. او فعالیت حرفه ای خود را از سال ۱۳۹۵ با آهنگ «بی‌تاب» و با همکاری گروه پازل بند آغاز کرد و در سال های بعد با انتشار آهنگ هایی همچون «مستم کن» و «دلارام» به شهرت رسید.

زندگی

حمید هیراد با نام اصلی حمید حسین‌زاده در ۱ بهمن ۱۳۷۰ در تهران از والدینی اهل رودسر، گیلان متولد شد. او فرزند آخر خانواده‌ای پنج‌نفره بود و دو برادر بزرگ‌تر به نام‌های حامد و حسین داشت. وی از ۶ سالگی به موسیقی و خوانندگی علاقه‌مند شد و از همان سنین کودکی، در کلاس‌های موسیقی و ساز شرکت می‌کرد. در ۱۵ سالگی با شعر و شاعری آشنا شد؛ سپس به‌ موسیقی سنتی همگام با ترانه‌سرایی روی آورد. در نخستین گام‌های هنری خود آموزش موسیقی سنتی را نزد استادان موسیقی آغاز کرد. سپس با چند فعالیت نیمه‌حرفه‌ای، به گروهی موسوم به «داروگ» پیوست و وارد دنیای موسیقی شد. او در مصاحبه‌ای مادرش را «حامی اصلی» خود در زندگی هنری می‌دانست. او همچنین در خصوص انتخاب نام هنری‌اش گفته بود: «هیراد را مردم انتخاب کرده‌اند و اگر من در چنین جایگاهی هستم فقط به خاطر مردم است.»

سبک و حرفه

سبک موسیقی و شعر

حمید هیراد به واسطهٔ دوستانش، یکی از آثار سنتی خود را برای مدیرعامل شرکت «آوازی‌نو» ارسال کرد و پس از پذیرفته‌شدن اثر، همکاری خود را آغاز کرد‌. او پس از یک سال، در اواخر سال ۱۳۹۵ فعالیت موسیقی خود را به طور رسمی آغاز کرد. هیراد با ترکیب موسیقی ایرانی با موسیقی پاپ و الکترونیک، به ایجاد شیوه‌ای جدید در موسیقی ایران کمک کرد.

پیشینهٔ موسیقی سنتی که هیراد آموخته بود، در شیوهٔ آوازخوانی او بازتاب داشت. از ویژگی‌های آثار او، بهره‌گیری از تحریرهای سنتی، فواصل ایرانی و ساختار موسیقی دستگاهی در چارچوب موسیقی پاپ و تنظیم‌های مدرن مانند هاوس و EDM بود

همچنین، منتقدان و صاحب‌نظران این عرصه به ویژگی‌هایی مانند صدای متفاوت، رنگ‌آوایی گرم، لحن احساسی و تحریرهای کنترل شدهٔ او توجه کرده‌اند.

هیراد در بسیاری از آثار خود، آهنگسازی و ترانه‌سرایی را نیز بر عهده داشت. اشعار به‌کاررفته در آثار او در قالب تغزل و بداهه‌سرایی و با تلفیق اشعار بزرگان شعر پارسی همچون مولانا، حافظ و سعدی شکل گرفته بود. هیراد در برنامهٔ دورهمی گفته بود که مبنای اصلی شعرهایش عشق به پروردگار بوده‌است.

حرفه

نخستین تجربهٔ حرفه‌ای وی، همکاری با گروه پازل‌بند در ترانهٔ «بی‌تاب» بود که در ۱۵ اسفند ۱۳۹۵ پخش و با استقبال خوب مخاطبان مواجه شد و از نظر سبک و سیاق نسبت به دیگر کارهای موجود در بازار موسیقی تفاوت داشت؛ اما به‌صورت جدی، نخستین تک‌آهنگ مستقل وی به‌ نام «مستم کن» در اردیبهشت ۱۳۹۶ منتشر شد و دو ماه بعد، با انتشار آهنگ «دلارام» در همکاری دوباره با پازل‌بند به شهرت رسید.

هیراد قطعهٔ «شوخیه مگه» را در آبان ۱۳۹۶ منتشر کرد که این قطعه از شناخته‌شده‌ترین آثار او به‌شمار می رفت. این قطعه پرفروش‌ترین آهنگ سال ۱۳۹۶ نیز بود. هیراد در همان سال، به‌عنوان خوانندهٔ تیتراژ سریال گلشیفته یکی از پربازیگرترین مجموعه‌های آن دوره، انتخاب شد و قطعهٔ «دیوانهٔ شهر» را اجرا کرد. بلیت‌های نخستین کنسرت حمید هیراد در سال ۱۳۹۷ برای دو سانس، در مدت ۱۵ دقیقه به فروش رسید.

در آن زمان، بر اساس آمار شرکت ایرانسل، نام هیراد در چهار جایگاه از فهرست ۱۰ آهنگ پرمخاطب ایرانسل دیده می‌شد. «شوخیه مگه» در رتبه‌های اول و سوم، «نیمه جانم» در رتبهٔ ششم و «معشوق» در رتبهٔ هشتم قرار داشتند. قطعهٔ «دلارام»، اثر مشترک هیراد و پازل‌بند نیز، بر اساس آمار در رتبهٔ سوم فهرست ۱۰ آوای انتظار همراه اول قرار داشت.

در سال ۱۳۹۹، هیراد آهنگ «جذاب» را منتشر کرد که این قطعه نیز با استقبال از سوی علاقه‌مندان به موسیقی همراه بود. هیراد در سال ۱۴۰۰ به‌همراه مرتضی چراغعلی، داوری مرحلهٔ نیمه‌نهایی مسابقهٔ «یک دو صدا» را بر عهده داشت. قطعهٔ «دلبر» این خواننده نیز همان سال، در میان ۲۰ قطعهٔ پرمخاطب بیپ تونز قرار گرفت.

هیراد در برخی اجراها به نوازندگی نیز می‌پرداخت؛ از جمله در سال ۱۳۹۷ که در اجراهای برج میلاد، در کنسرت مردادماه به گیتارنوازی و در کنسرت دی‌ماه به اجرای دف‌نوازی و تارنوازی پرداخت. او با وجود ابتلا به سرطان خون و هم‌زمان با دورهٔ درمان، به انتشار آثار و برگزاری کنسرت‌های داخلی و خارجی ادامه می‌داد؛ زیرا او حضور در کنار مخاطبان را مهم‌ترین عامل ادامهٔ مبارزهٔ خود با بیماری در این دوره عنوان کرده بود.

گزیدهٔ اجراهای بین‌المللی

حمید هیراد در سال ۱۳۹۸ به‌همراه گروه ماکان‌بند، کنسرت مشترکی را در تورنتو، کانادا، برگزار کرد. این کنسرت در زمانی برگزار شد که هیراد در آن دوره بر اساس برخی گزارش‌ها، در میان پرمخاطب‌ترین خوانندگان موسیقی پاپ ایران قرار داشت.

هیراد در سال ۱۴۰۰، در فستیوال «Summerfest» در تاجیکستان که به مناسبت روز ملی تاجیکستان برگزار شده بود، به اجرای برنامه پرداخت و حاضران از خیام‌خوانی او به صورت زنده، استقبال کردند. در این جشنواره، حدود ۲۰ هزار نفر در محلهٔ نوروزگاه شهر دوشنبه گرد هم‌ آمده بودند. اجراهای این فستیوال به‌صورت مستقیم، از تلویزیون پخش شد.

در جریان کنسرت هیراد در سلیمانیهٔ عراق در سال ۱۴۰۱، ۱۵۰۰ بلیت در کمتر از یک ساعت فروخته شد. در پی استقبال، سه سانس دیگر به برنامه اضافه شد و مجموع فروش به ۷۰۰۰ بلیت در عرض چند ساعت رسید که بنا بر گزارش‌ها، رکوردی برای یک خوانندهٔ ایرانی محسوب می‌شود.

به‌مناسبت فرارسیدن نوروز ۱۴۰۳، هیراد در ۲۸ مارس ۲۰۲۴ در دانشگاه بین‌المللی EMU در قبرس شمالی، به اجرای موسیقی پرداخت. این مراسم با حمایت شرکت سرمایه‌گذاری Kargar Investment Ltd برگزار شد.

در اواخر سال ۱۴۰۳ تور کنسرتی را در شهر دبی، امارات متحدهٔ عربی و در مجموعهٔ جمیرا زعبیل برگزار کرد. تهیه‌کنندگی این کنسرت بر عهدهٔ Mario DaMicheli، برگزارکنندهٔ کنسرت‌ خوانندگان ایرانی ساکن لس‌آنجلس بود‌.

در سال ۱۴۰۴، هم‌زمان با اعلام برگزاری تور کنسرت‌های اروپایی خود، به دلیل وخامت وضعیت بیماری سرطان خون و ادامهٔ روند درمان، در بیمارستان بستری شد و نتوانست در این تور حضور یابد.

حضور در برنامه‌های تلویزیونی

دو بار حضور در برنامهٔ فرمول یک، به‌همراه پازل‌بند
حضور در برنامهٔ «من و شما»، به‌همراه پازل‌بند
حضور در ویژه‌برنامهٔ «لبخند میلیونی» شبکهٔ یک
حضور در ۲۲ آذر ۱۳۹۶، در نخستین قسمت از فصل سوم برنامهٔ «دورهمی» به‌عنوان مهمان
حضور به‌همراه مصطفی راغب در ۲۳ آذر ۱۴۰۰ در برنامهٔ «شب‌آهنگی»
حضور در برنامهٔ «خندوانه» در ۲۹ خرداد ۱۴۰۱

فعالیت‌های بشردوستانه و اجتماعی

هیراد در کنار فعالیت‌های موسیقی، در نیکوکاری نیز مشارکت داشت. بنا بر گزارش‌های رسانه‌ها، او سفیر بنیاد علوی و از داوطلبان قدیمی خیریهٔ پیام امید بود و از سال ۲۰۱۹ به موسسهٔ دست‌های مهربان پیوست وی در ضیافت خیریه‌های مهرآفرین و مهرلیلا نیز حضور داشته است.

در سال ۱۴۰۲، هیراد ۲۰۰ نفر از مهرآموزان مؤسسهٔ اَرفک را به کنسرت خود دعوت کرد و مبلغ یک میلیارد ریال برای آزادی مددجویان اصلاح و تربیت کمک کرد. او همچنین در سال ۱۳۹۷ آمادگی خود را برای برگزاری رایگان کنسرت‌های خیابانی اعلام کرده بود. هیراد در طول فعالیت خود نیز با انتشار استوری‌های اعتراضی، نسبت به گرانی، اعدام و وضعیت کشور واکنش نشان می‌داد. پس از درگذشت مهسا امینی او با استفاده از «هشتگ مهسا امینی» در اینستاگرام، به این رویداد واکنش نشان داد. او ترانه‌ای نیز به زبان کُردی اجرا کرد و آن را به مهسا امینی تقدیم کرد. او همچنین ترانه‌ای با نام «مترسک» را منتشر کرد که مضمونی اعتراضی و سیاسی داشت. در ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ هیراد در حالی که به دلیل وخامت وضعیت بیماری بستری بود، ترانه‌ای با عنوان «نارفیق» منتشر و آن را به خانوادهٔ جان‌باختگان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه تقدیم کرد. او در کمتر از یک ماه پس از انتشار این ترانه درگذشت.

حواشی

تیستو

حمید هیراد قطعهٔ «دیوانهٔ شهر» را در سال ۱۳۹۶ منتشر کرد که نسخه بازخوانی از یکی از آثار تییستو، تهیه‌کننده، دی‌جی و آهنگساز برجستهٔ هلندی بود. هیراد در کاور آهنگ به نام آهنگساز اصلی اشاره‌ای نکرده بود.

هیراد در برنامهٔ «حالا خورشید» نظر تییستو در اینستاگرام را نشانهٔ رضایت او دانست.

به گزارش رسانه‌های ایرانی، تییستو پس از دنبال کردن صفحهٔ حمید هیراد در اینستاگرام، در واکنش به آثار او با انتشار یک استوری در صفحهٔ اینستاگرام خود اعلام کرده بود که صدای هیراد را دوست دارد. همچنین، برخی رسانه‌ها گزارش داده بودند او که پیشنهاد همکاری با حمید هیراد را نیز مطرح کرده‌ است.

لب‌خوانی در کنسرت شیراز

پس از اینکه ادعای پلی‌بک حمید هیراد در کنسرت شیراز در مرداد ۱۳۹۷ مطرح شد، این موضوع حاشیه‌هایی به‌دنبال داشت. چند روز پس از تأیید این موضوع از سوی دفتر موسیقی، هیراد در برنامهٔ تلویزیونی «حالا خورشید» تأیید کرد که تنها بخشی از یک آهنگ را به‌صورت پلی بک اجرا کرده است. به گفتهٔ هیراد، استفاده از وکال بک در کنسرت شیراز به دلیل بیماری وی صورت گرفت او همچنین اشاره کرد که در آن زمان درگیر «شیمی‌درمانی» بوده‌ است.

حمید عسکری دربارهٔ این حاشیه اظهار کرد که هیراد را از نظر موسیقایی، آهنگساز و خواننده‌ای توانمند می‌داند. او همچنین بیان کرد که اهالی موسیقی نباید از حواشی ایجادشده برای او خوشحال باشند و او را به رگبار انتقاد ببندند.علی ترابی، مدیرکل دفتر موسیقی، نیز افزوده بود که استفاده از پلی‌بک در کنسرت تنها به حمید هیراد محدود نبوده و پیش از او دیگران نیز این کار را انجام می‌دادند.

رضا رشیدپور و مهدی یغمایی از دیگر چهره هایی بودند که در این ماجرا، از حملات اشخاص و رسانه‌ها به هیراد انتقاد کردند.

اتهام سرقت ادبی

هیراد مورد انتقاد برخی محافل هنری قرار گرفته و بعضی منتقدان و شاعران، ازجمله علیرضا بدیع، شهرام سببی و مهتاب یغما او را به سرقت ادبی متهم کرده‌اند. به نوشتهٔ زینب مرتضایی‌فرد در روزنامهٔ سازندگی، هیراد از اشعار مولانا، سیمین بهبهانی و شهریار استفاده کرده اما نام خود را به عنوان ترانه‌سرا ثبت کرده است. همچنین، در ۸ فروردین ۱۳۹۷، چهل نفر از شاعران و ترانه‌سرایان سرشناس کشور، با انتشار بیانیه‌ای با موضوع «تضییع حقوق مؤلفین و حواشی ایجادشده توسط حمید هیراد» بیانیه‌ای را منتشر کردند و ضمن ناپسند خواندنِ سرقت ادبی و محکوم کردن آن، خواستار رسیدگی این موضوع از طریق مراجع ذیربط شدند. برخی از امضاکنندگان بیانیه عبارت‌اند از: اکبر آزاد، علیرضا بدیع، روزبه بمانی، محمدعلی بهمنی، مهدی ایوبی، سعید بیابانکی، کمال حسینیان، سعید دبیری، ایرج زبردست، سیامک عباسی، حسین غیاثی، نیلوفر لاری‌پور، امیرحسین مدرس، محمد مقتدایی، ایلیا منفرد، علی‌اکبر یاغی‌تبار، میثم یوسفی.برخی نیز از جمله علیرضا قزوه و خود هیراد، مسئولیت این اشتباه را متوجه نهاد صادرکنندهٔ مجوز می‌دانستند.هیراد در پاسخ، ابتدا عذرخواهی کرد ولی استفادهٔ تک‌مصرع‌ها از اشعار دیگران را در قالب «تضمین» دارای سابقه در ادبیات فارسی دانست و آن را تنها مختص به آثار خود ندانست. هیراد در بیانیه‌ای گفت که در بخش معرفی آثار، به‌خصوص در قطعات جدیدتر، منبع را ذکر کرده و سعی کرده از ترانه‌سرا اجازه بگیرد. او در این بیانیه «فقدان اعتماد کامل به صحت اسامی در محدودهٔ فضای مجازی» و «تردید اخلاقی در ضایع شدن حقوق صاحبان حقیقی آثار» را دلایلی برای ذکر نکردن اسامی ترانه‌سراها عنوان کرده است. در نهایت توافقی میان شاعران و هیراد صورت گرفت و قرار شد هیراد در اینستاگرام خود عذرخواهی رسمی انجام دهد و همچنین وی و شرکت ارائه دهنده آلبوم متعهد شوند از هیچ ترانه ای بدون ذکر نام شاعر استفاده نکنند..

بیماری و درگذشت

بیماری

در اسفند ۱۳۹۸ اعلام شد که او به سرطان خون مبتلا شده و در دو سال گذشته با این بیماری دست‌وپنجه نرم می‌کرده‌ است. سپس هیراد با حضور در برنامهٔ «بهار جان» این موضوع را تأیید کرد. وی در پاسخ به این سؤال که چرا همان زمان خبر ابتلا به بیماری را رسانه‌ای نکرده بود گفت: «نمی‌خواستم با این خبر کسی را ناراحت کنم.»

هیراد در ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰ به‌علت ابتلا به کرونا در بیمارستان دکتر شریعتی بستری شد.

وی در سال ۱۴۰۲ اعلام کرد که از سال ۱۳۹۵ درگیر سرطان خون از نوع «غیرقابل درمان» شده‌است و علت ابتلا را «ژنتیکی» دانست. او همچنین تأکید کرده بود که در دوران بیماری تلاش کرده «شعاری ندهد و شوآف نسازد» تا به خاطر توانایی و کارش دیده شود نه صرفاً یک بیمار.

هیراد پیش‌تر نیز در خرداد ۱۴۰۱ در برنامهٔ تلویزیونی «خندوانه» دربارهٔ بیماری خود صحبت کرده بود. او در این برنامه از مردم خواهش کرده بود که به بیماران ترحم نکنند و رفتارشان با بیماران مانند گذشته باشد.

در خرداد ۱۴۰۴، خبر بستری شدن هیراد برای شیمی‌درمانی در بیمارستان منتشر شد. در مرداد همان سال، ویدئویی از او در حالی منتشر شد که روی تخت بیمارستان، سه‌تار می‌نواخت. این اجرا با واکنش احساسی مخاطبان همراه بود و برخی منابع آن را غم‌انگیز توصیف کردند. او تا آبان ۱۴۰۴، همچنان بستری بود و دوره‌های درمانی خود را در بیمارستان می‌گذراند.

در دوران بستری او در بیمارستان جم، چهره‌هایی همچون همایون شجریان، وریا غفوری، بابک جهانبخش، ماکان‌بند، رضا بهرام، مصطفی راغب، علی رهبری و شماری دیگر از چهره‌های هنری به ملاقات او رفتند.

درگذشت

حمید هیراد سرانجام ساعت ۴ صبح پنجشنبه ۲۱ اسفند ۱۴۰۴، پس از چندین سال تحمل بیماری سرطان خون در سن ۳۴ سالگی در بیمارستان جم، تهران درگذشت.

درگذشت او هم‌زمان با جنگ ایران و آمریکا رخ داد و این هم‌زمانی باعث شد پوشش رسانه‌ای این رویداد محدودتر باشد. با وجود شرایط جنگی، مراسم خاکسپاری وی با حضور گستردهٔ مردم و هنرمندان برگزار شد. در مراسم خاکسپاری او، آهنگی به نام «خاطره» که هیراد پیش‌تر خوانده بود، برای نخستین‌بار در این مراسم پخش شد. پیکر وی ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ در جوار مزار گلپا در قطعهٔ هنرمندان بهشت زهرا، به خاک سپرده شد.

آیین چهلمین روز درگذشت او نیز با حضور گستردهٔ مردم و دوستداران او همراه بود.

محمد علیزاده در مراسم چهلم هیراد دربارهٔ مهم‌ترین ویژگی اخلاقی‌ او افزود: «هیراد مرض حسادت را از خود دور کرده و جای آن را با بخشندگی پر کرده بود. او حتی در برابر حرف‌هایی که پشت سرش گفته می‌شد، با لبخند عبور می‌کرد.»
شهرام شکوهی نیز تأکید کرد: «حمید هیراد اتفاقی نو در موسیقی پاپ ایران بود و شاید هر ۱۵ تا ۲۰ سال یک‌بار ممکن است هنرمندی ظهور کند که صدا، نوع خوانش و سبک جدیدی داشته باشد و هیراد همهٔ این ویژگی‌ها را یک‌جا داشت.»

ترانه‌شناسی

منابع

پیوند به بیرون

حمید هیراد در اینستاگرام