محمود اسکندری(Mahmoud Eskandari)

محمود اسکندری (۵ شهریور ۱۳۲۶ در کرج – ۱۲ آبان ۱۳۸۰) سرهنگ خلبان جنگنده نیروی هوایی ارتش ایران بود. وی در جنگ ایران و عراق حضور مستمر و در چهار عملیات مهم شامل: عملیات آزادسازی خرمشهر، عملیات اچ۳ و بازگرداندن هواپیما آسیب دیده این عملیات پس از تعمیر در سوریه از وسط عراق به کشور، عملیات بغداد و عملیات کرکوک و انهدام تاسیسات نفتی و گازی عراق شرکت مؤثر داشت.

از وی به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین خلبان‌های نیروی هوایی ایران نام برده می‌شود.

ماموریت‌ها

اسکندری در طول جنگ ایران و عراق به عنوان خلبان با هواپیمای جنگنده اف-۴ فانتوم ۲ پرواز می‌کرد.

• عملیات اچ۳ (۱۵ فروردین ۱۳۶۰) – این عملیات از سوی شرکت مک دانل داگلاس سازندهٔ هواپیمای فانتوم اف-۴، به‌عنوان کامل‌ترین عملیات انجام شده توسط این نوع هواپیما، و اسکندری نیز به‌عنوان ماهرترین خلبان این نوع هواپیما شناخته‌شده است.
• آزادسازی خرمشهر (۱۷ اردیبهشت ۱۳۶۱) – انهدام پل اروند بر روی رود اروندرود توسط اسکندری و مهیا شدن شرایط محاصره و شکست نیروهای عراقی، بر روند آزادسازی خرمشهر مؤثر بود.
• عملیات بغداد (تیر ۱۳۶۱) – در این عملیات، عباس دوران بر اثر اصابت موشک و سقوط هواپیمایش کشته شد، اما اسکندری موفق شد هواپیما را سالم به پایگاه بازگرداند.

اخراج از ارتش و زندان

اسکندری در سال ۱۳۶۶ به اتهام ارتباط با گروه‌های سلطنت طلب، زندانی و از نیروی هوایی اخراج شد. گفته می‌شود این اتهام به دلیل تماس همکار سابقش در پایگاه سوم شکاری همدان(نوژه) با او مطرح شده است که منجر به حکم چهار سال حبس و اخراج از ارتش شد.

پس از اخراج با پیگیری دیگر همکاران او همچون سرتیپ علی‌اکبر زمانی (فرماندهٔ وقت پایگاه بوشهر) و فرج‌الله براتپور حکم اخراج اسکندری به بازنشستگی تبدیل شد.

مرگ

اسکندری در ۱۲ آبان ۱۳۸۰ در یک تصادف رانندگی کشته شد و تحت تدابیر شدید امنیتی در امامزاده حیدر کلاک کرج به خاک سپرده شد.

یادبودها

• در شهریور ۱۳۹۹، خبرگزاری مهر میزگردی با عنوان «پهلوان محمود اسکندری؛ قهرمانی که باید از نو شناخت» با حضور خلبانان و فرماندهان نیروی هوایی ارتش از جمله (علی‌اکبر زمانی)(محمود ضرابی)، (فرج‌الله براتپور)، (فریدون صمدی) و… برگزار شد که به مرور زندگی و فعالیت‌های محمود اسکندری می‌پرداخت.
• کتاب «ناصر ایجکت نکن» (۱۳۹۹) که با قلم «مهدی بابامحمودی» منتشر شد، مجموع خاطرات همرزمان خلبان محمود اسکندری از معروف‌ترین عملیات‌هایی است که با او در یک فانتوم قرار داشتند.
• صادق وفایی در خبرگزاری مهر، مجموعه مصاحبه‌هایی با دوستان، همرزمان و خانواده محمود اسکندری انجام داده که حاصل آن در کتاب «بیگانه با ترس» (۱۴۰۲) گردآوری شده است.
• فیلم مستند «تنها، نترس، بدون سلاح» (۱۴۰۲) به موضوع انهدام پل استراتژیک و مخفی عراق روی خرمشهر می‌پردازد.
• بر اساس داستان عملیات بغداد، فیلم سینمایی خلبان (۱۳۷۶) به کارگردانی جمال شورجه ساخته شده است.

جستارهای وابسته

• محمود ضرابی
• فرج‌الله براتپور
• آزادسازی خرمشهر

منابع