بازیکن سابق تیم ملی
آندرانیک آساطوریان(Andranik Asatoorian)
آندرانیک آساطوریان (ارمنی: Անդրանիկ Աստուրյան؛ زادهٔ ۲۷ اوت ۱۹۴۱ - درگذشته ۲۲ فوریهٔ ۲۰۱۵)، آهنگساز، رهبر ارکستر و تنظیمکننده موسیقی پاپ ارمنیتبار ایرانی بود.
زندگی
آندرانیک آساطوریان در ۵ شهریور ۱۳۲۰ در همدان به دنیا آمد اما در شهر اهواز بزرگ شد و سپس به تهران نقل مکان نمود. او خودش میگوید:
«از ۹سالگی به موسیقی روی آوردم. در ۱۸ سالگی به تهران رفتم تا در آنجا به تحصیلاتم در رشته موسیقی ادامه دهم. در تهران به هنرستان عالی موسیقی رفتم. اما وقتی خواستم نامنویسی کنم، به من گفته شد که بهدلیل اینکه سنم بالاست، میبایست در نوبت شبانه ثبتنام کنم. من هم در شیفت شب نامنویسی کردم و از ساعت ۴ تا ۸ بعدازظهر به کلاس میرفتم و به این ترتیب تحصیلات موسیقی را در این هنرستان ادامه دادم. بعد از فعالیّتهای بسیار در موسیقی، وارد ارکستر پاپ رادیو تلویزیون شدم و رهبری آن را به مدّت دو سال بهعهده گرفتم.»
وی در اوایل سال ۱۹۷۸ میلادی (۱۳۵۶) برای ادامه تحصیل به همراه خانواده به آمریکا مهاجرت نمود و در لس آنجلس، فعالیت هنری خود را ادامه داد. پس از وقوع انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ و روی کار آمدن جمهوری اسلامی، راه تبعید و مخالفت با حکومت وقت ایران را در پیش گرفت.
فعالیتها
آندرانیک با سابقهٔ نیم قرن فعالیت هنری، خالق بسیاری از آثار جاودان و ماندگار موسیقی پاپ ایرانی است. او با بسیاری از خوانندگان مطرح پاپ ایران مانند ابی، داریوش، گوگوش، ستار، شاهرخ، معین، هایده، فرهاد و سیاوش قمیشی همکاری داشت.
از جمله آثار برجستهٔ وی در زمینهٔ آهنگسازی میتوان به ترانهٔ «جادو» (با شعر لیلا کسری و صدای هایده)، «خانهٔ سرخ» (با شعر ایرج جنتی عطایی و صدای ابی) و «نفس» (با شعر شهیار قنبری و صدای گوگوش و داریوش) اشاره کرد. همچنین از آثار شاخص وی در زمینهٔ تنظیم، میتوان تنظیم قطعهٔ «کعبه» با صدای معین، «حکایت» با صدای سیاوش قمیشی و «برف» با صدای فرهاد را نام برد.
آندرانیک، تعداد اندکی از آثارش را نیز خودش اجرا کرده است، یکی از این آثار، ترانهٔ «مادرم» نام دارد که در سالهای آغازین دههٔ ۱۹۸۰ در آمریکا اجرا و منتشر شده است. آندرانیک از سال ۱۹۹۹، با سازمان مجاهدین خلق در فرانسه به همکاری پرداخت.
پیوستن به مجاهدین
از سالهای میانی دههٔ ۱۹۹۰، آندرانیک از فعالیت در فضای موسیقی پاپ ایرانی در لسآنجلس تا حدی فاصله گرفت و در زمینه آهنگسازی و تنظیم، با سازمان مجاهدین خلق در فرانسه همکاری کرد. نام او در فهرست تنظیمکنندگان ارکستر در کنسرتهای مرضیه دیده میشود؛ برنامههایی که به نفع سازمان مجاهدین خلق ایران در اروپا و آمریکا به روی صحنه رفت. همکاری آندرانیک با مجاهدین کمی بعد رسماً از سوی این سازمان اعلام شد.
آندرانیک از اواسط دههٔ ۷۰، به همکاری با سازمان مجاهدین و شورای ملی مقاومت پرداخت و در سال ۱۳۷۷ به عضویت شورا درآمد. وی در برنامههای گوناگون این سازمان شرکت میجست و با خوانندگان مجاهدین همکاری نزدیکی را آغاز کرد. این موضوع در لسآنجلس باعث شد تا شماری از دوستان و همکاران آندرانیک از او فاصله بگیرند. او اما در تصمیم خود مصمم بود و تا همین اواخر سفرهای سالیانه خود به پاریس را برای پروژههای این سازمان انجام میداد.
او در آخرین پیام خود برای مجاهدین که در روز ۲۱ بهمن ۱۳۹۳ از بیمارستان فرستاد، نوشت:
«از محبتهای شما در این دوران بیماری بینهایت سپاسگزارم. منهم یک اشرفی هستم پرافتخارترین و زیباترین روزهای زندگیام، روزهایی است که با شما بودم و برای شما سرودم و آهنگ ساختم. من در دریای محبتهای شما، درد بیماری را بهتر تحمل میکنم و از همه همرزمان شورایی خواهران و برادران مجاهدم که در این دوران لحظهبهلحظه با من هستند ممنونم…. من همواره به همه گفتهام که یک اشرفی مجاهد هستم و اشرفی مجاهد خواهم ماند».
آندرانیک و موسیقی پاپ در ایران
در ادامهٔ موسیقی سنتی و به موازات موسیقی قدیمی در ایران که از محبوبیت فراوانی نزد مردم برخوردار بود، فرم دیگری از موسیقی پاپ ایرانی در دههٔ ۱۳۳۰ شکل گرفت. این موسیقی بسیار تحت تأثیر فضای موسیقی پاپ غربی بود و سازهای ایرانی هم در ارکسترهای آن بهکار نمیرفت. در این کارها اگر شعر پارسی را از ترانه برمیداشتیم به راحتی میتوانستیم یک شعر انگلیسی روی آن بگذاریم و کسی هم متوجه نمیشد کار ایرانی است و در ایران ساخته شده است.
این سبک در دهه ۱۳۵۰ به پشتوانه موج تازهای از آهنگسازان و ترانهسرایان جوان دگرگون شد. شاید بتوانیم واروژان را اولین آهنگساز و تنظیمکننده و نخستین پیشکسوت سبک جدید در این دوران بشناسیم. بعد از واروژان آندرانیک، منوچهر چشمآذر و بابک افشار فعالیتهای گستردهای در این زمینه انجام دادند و آندرانیک آساطوریان در همین دوران با تنظیم ترانهٔ «نمیاد»، برگ جدیدی در صفحه موسیقی جدید در ایران باز کرد.
این ترانه که با شعر آرش سزاوار، آهنگ حسن شماعیزاده و صدای گوگوش توسط آندرانیک آساطوریان اجرا شد فصل تازهای را در موسیقی پاپ در ایران گشود.
درگذشت
آندرانیک آساطوریان پس از یک دوره مبارزه با سرطان ریه سرانجام در روز یکشنبه تاریخ ۲۲ فوریهٔ ۲۰۱۵، (۳ اسفند ۱۳۹۳)، در سن ۷۳ سالگی در بیمارستانی در لسآنجلس درگذشت.
در ۱۰ اسفند ۱۳۹۳، نیز مراسمی در کلیسا و آرامستان فارست لاون لس آنجلس، کالیفرنیا به همین مناسبت برگزار گردید.
آلبوم استودیویی
ترانهشناسی
- در برخی از جلد آلبومها از نام آندو که مخفف آندرانیک است، استفاده شده است.
آهنگسازی
تنظیم
جستارهای وابسته
- فهرست آهنگسازان ارمنی
- گل بارون زده