فتانه(Fataneh)

فتّانه ملک‌زاده (زادهٔ ۱۴ فروردینِ ۱۳۳۵) که با نام هنری فتّانه شناخته می‌شود، خواننده پاپ ایرانی مقیم لندن است. او از اواسط دههٔ پنجاه خورشیدی وارد عرصه خوانندگی شد و پس از انقلابِ ۱۳۵۷، به لس آنجلس مهاجرت کرد. فتانه از فعال‌ترین خواننده‌های دههٔ ۶۰ و ۷۰ خورشیدی بود. به‌گونه‌ای که یکی از پرطرفدارترین خوانندگان زن ایرانی بوده و این شهرت را به پاس آهنگ‌های شاد خود به دست آورده‌است.

زندگی

فتانه ملک‌زاده در ۱۴ فروردین ۱۳۳۵ در تهران متولد شد. به گفتهٔ خودش اولین فرزند از شش فرزند خانواده است. پدر فتانه هنگام ورود به ثبت احوال برای گرفتن شناسنامهٔ او، در رادیو ترانهٔ بسیار زیبایی را می‌شنود و می‌پرسد که این خواننده چه نام دارد. مأمور ثبت می‌گوید فتانه. پدر فتانه که از خواندن و صدای آن خواننده خوشش آمده بود نام فتانه را برای دخترش برمی‌گزیند. مأمور ثبت در پاسخ اظهار امیدواری کرد که فتانه نیز مانند همان خواننده شهرت بیاید و روزی برسد که مردم عاشق و دلبسته‌اش شوند.

فتانه پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷، با همسر دومش، کیومرث شیروان بیگی ابتدا به لندن مهاجرت کردند ولی پس از تسخیر سفارت آمریکا، بازداشت شده و درنهایت به ایران برگردانده شدند. مدتی بعد از بازگشت به ایران مجدداً خارج شدند؛ این بار ابتدا به اسپانیا کوچ کرده و بعد از طریق مکزیک، به هزار زحمت به فلوریدای آمریکا رسیدند.

نامهربون

«نامهربون» یکی از شناخته‌شده‌ترین ترانه‌های فتانه با ترانه‌ای از بیژن سمندر، آهنگی از حسن شماعی‌زاده و تنظیم مهداد زند کریمی است که در آلبوم «گل و آتش» در سال ۱۳۶۹ منتشر شد. «نامهربون» که ضرب‌آهنگی شش و هشت و رقصی دارد در مورد یک رابطهٔ عاشقانهٔ ناسالم است. ترانه از زبان شخصی روایت می‌شود که هر چه قدر بیشتر او را پس می‌زنند، به او خیانت می‌کنند و بی‌مهری و سردی نشان می‌دهند با تمایل شدیدتری برمی‌گردد و گویا علی‌رغم رنجی که در این رابطه تحمل می‌کند در لایه‌ای دیگر از این پس زده شدن‌ها و آزارها لذت می‌برد.

آلبوم‌ها

ترانه‌شناسی

تفسیر (۱۹۸۳/۱۳۶۲)

بازنشر در سال ۱۳۷۱ توسط شرکت کلتکس رکوردز

طلوع عشق (۱۹۸۴/۱۳۶۳)

بازنشر در سال ۱۳۷۱ با عنوان «هوار هوار» توسط شرکت پارس ویدیو

گناه (۱۹۸۵/۱۳۶۴)

بازنشر در سال ۱۳۷۱ توسط شرکت پارس ویدیو

نمکی (۱۹۸۶/۱۳۶۵)

مشترک با حسن شماعی‌زاده، شهرام شب‌پره، منوچهر سخایی، الهه، صمد و ارژنگ

انتخابی ۷ (گذشته‌های شیرین) (۱۹۸۶/۱۳۶۵)

مشترک با مهستی، ستار، شاهرخ، علی نظری، بهرام حصیری و احمد آزاد

سنگ (۱۹۸۶/۱۳۶۵)

بازنشر در سال ۱۳۷۰ توسط شرکت ترانه

بزم ۳ (۱۹۸۷/۱۳۶۶)

مشترک با شهلا سرشار و سیامک شجریان

گلباران ۱ (۱۹۸۷/۱۳۶۶)

مشترک با ابی، شاهرخ، شماعی‌زاده، ویگن، عارف، هوشمند عقیلی و …

طنین صلح (۱۹۸۷/۱۳۶۶)

مشترک با معین، اندی، کوروس، مرتضی، مارتیک، مهستی، ستار و ...

انتخابی ۱۰ (معشوقه) (۱۹۸۷/۱۳۶۶)

مشترک با فرزین، ابی، شماعی‌زاده، نازی افشار و نعیم پوپل

گلباران ۴ (کبوتر) (۱۹۸۸/۱۳۶۷)

مشترک با ابی، عارف، مهستی، شهرام صولتی و ناصر صبوری

صلح (۱۹۸۸/۱۳۶۷)

مشترک با شماعی‌زاده، الهه، ویگن، عارف، ژاکلین، هوشمند عقیلی و شیفته

هفت روز هفته (۱۹۸۸/۱۳۶۷)

عروس فرنگی (۱۹۸۹/۱۳۶۸)

مشترک با حبیب و فرزین

گل و آتش (۱۹۹۰/۱۳۶۹)

بازنشر در سال ۱۳۷۰
در کاور این آلبوم، تنظیم‌کنندهٔ ترانهٔ «غم تنهایی» به اشتباه منوچهر چشم‌آذر قید شده.

سالار (۱۹۹۲/۱۳۷۱)

قصه (۱۹۹۳/۱۳۷۱)

مشترک با شهره، ستار و جمشید مجد

کولی (۱۹۹۳/۱۳۷۲)

همسفر عشق (۱۹۹۳/۱۳۷۲)

مشترک با ستار، مهستی، دلارام و احمد آزاد

قناری‌ها (۱۹۹۶/۱۳۷۵)

باورم کن (۲۰۰۱/۱۳۸۰)

گذشته‌های شیرین

آلبوم گردآوری شده از سایر آهنگ‌های فتانه

تک ترانه‌ها

منابع

فتانه در سوره‌سینما
بی.بی.سی فارسی (۱)
بی.بی.سی فارسی (۲) بایگانی‌شده در ۲۴ فوریه ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine